Созылмалы шаршау – оның құпия себебі
Кейде шаршауды сезіну қалыпты жағдай. Түннің бір уағына дейін жұмыс істеу немесе ұзақ жұмыс күндері сізді шаршатып, қуаттан айырады. Дегенмен, егер бұл шаршау бірнеше күн немесе апта бойы жалғасса, бұл созылмалы шаршаудың маңызды белгісі болуы мүмкін.
Қалыпты шаршау жеті-сегіз сағат ұйықтағаннан кейін кетеді. Бірақ созылмалы шаршау ұзақ уақытқа созылатын және қанша демалсаңыз да немесе ұйықтасаңыз да өтпейтін жағдай. Ал бұл шаршаудың ең жиі кездесетін себептерінің бірі – денедегі темір тапшылығы.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, әлем бойынша екі миллиардқа жуық адам темір тапшылығы анемиясынан зардап шегеді. Бұл – адамның күнделікті өміріне кедергі келтіретін бірнеше ауыр белгілерді тудыратын күрделі медициналық бұзылыс. Дегенмен, көптеген адамдар үшін созылмалы шаршау күнделікті әрекеттерді орындауды өте қиын ететін ең көп таралған симптом болып табылады.
Темір тапшылығының көп жағдайында темірге бай диетаны, сондай-ақ кейбір тағамдық қоспаларды қолдану жеңілдік табуға көмектеседі.
Темір тапшылығы мен созылмалы шаршау арасындағы байланысты түсіну
Шаршау – темір тапшылығының ең көп таралған белгілерінің бірі. Ағзада темірдің жеткіліксіз мөлшері гемоглобиннің жеткілікті мөлшерін өндіруді қиындатады. Бұл гемоглобин эритроциттердің ажырамас бөлігі және ағзаның барлық жасушаларына оттегі тасымалдау үшін өте маңызды.
Әдетте, асқазан-ішек жолы әртүрлі тағамдарда кездесетін темірді сіңіреді. Бұл темір бауырға барады, онда ол ағзаға жаңа эритроциттер өндіру қажет болғанға дейін сақталады. Бірақ темір тапшылығы бар адамдарда жаңа эритроциттерді өндіруге жеткілікті темір жоқ. Осылайша, жасушалардың аз болуы ағзаға аз гемоглобиннің оттегі тасымалдауына әкеледі, бұл сізді шаршатады.
Көп рет адамдар күнделікті жұмыстарын орындау қабілетіне кедергі келтіретін созылмалы шаршаудан зардап шегеді. Егер бұл жағдай орын алса, дереу дәрігермен кеңесу қажет. Ол темір тапшылығы анемиясының белгілерінің қарқындылығын азайту үшін белгілі бір тағамдық қоспаларды қабылдауды ұсынуы мүмкін.
Сонымен қатар, темір тапшылығы анемиясының тағы басқа белгілері бар. Адамның денесіндегі темір деңгейіне байланысты келесі белгілер пайда болуы мүмкін:
- Бас ауруы және бас айналуы
- Әлсіздік
- Созылмалы шаршау
- Тыныс алудың тарылуы
- Бозару
- Жүрек қағуы
- Қол мен аяқтың суықтығы
- Зақымдалған шаш пен сынғыш тырнақтар
- Ауыз және тілдегі ауырсыну
Темір тапшылығы анемиясының қаупі ең жоғары кімдер?
Жалпы, кез келген адамда темір тапшылығы пайда болуы мүмкін. Дегенмен, темір тапшылығы мен анемия қаупі жоғары адамдар тобы бар. Оларға мыналар жатады:
- Вегетарианшылар
- Қанды өте жиі тапсыратын адамдар
- Нәрестелер, балалар және қарт адамдар
- Әйелдер, әсіресе етеккірі барлар
- Спортшылар
Анемиядан туындаған созылмалы шаршауды емдеудің ең жақсы жолдары?
Анемиядан туындаған созылмалы шаршауды емдеудің әртүрлі жолдары бар. Олардың бірі – эритроциттерді трансфузиялау. Дегенмен, бұл өте қымбат процедура. Одан басқа, көптеген адамдар тамыр ішілік темір терапиясын таңдайды. Бұл – денедегі қоректік заттар деңгейін толтыру үшін IV арқылы темір енгізілетін қарапайым процедура.
Соңында, хирургиялық емдеу нұсқасы да бар. Бірақ бұл процедуралардың барлығы тек ауыр анемия жағдайларында ғана таңдалады. Жеңілдеу жағдайлар көбінесе дәрігеріңіз ұсынған кейбір тағамдық қоспаларды қабылдау арқылы шешіледі.
Сонымен қатар, анемиядан туындаған созылмалы шаршаумен күресуге көмектесетін кейбір өмір салтындағы өзгерістер бар. Ең көп таралған және тиімділеріне мыналар жатады:
- Күнделікті диетаңызға темірге бай тағамдарды қосыңыз.
- Теңгерімді тамақтану, тұрақты жаттығу және жеткілікті ұйқымен салауатты өмір салтын ұстануды ұмытпаңыз.
- Диетаңызға С дәруменіне бай тағамдарды қосыңыз, өйткені бұл қоректік зат ағзадағы темірдің сіңуін арттыруға көмектеседі.
- Қуат деңгейін жоғары ұстау үшін кофеин, қосылған қант және алкогольді тұтынуды азайтыңыз.
- Сусыздану созылмалы шаршау жағдайына әсер етуі мүмкін болғандықтан, көп су ішіңіз.
- Жағдайыңыз бен белгілеріңізді бақылаңыз және тұрақты тексерулер үшін дәрігеріңізге барыңыз.
- Шаршаумен күресуге көмектесетін күнделікті жаттығулар жасауға тырысыңыз. Аэробикалық жаттығулардың кейбір түрімен айналысу жақсы идея.
Белгілердің нашарлауы жағдайында дәрігеріңізге хабарлауды ұмытпаңыз. Бұл анемияны бақылауда ұстауға көмектеседі.